Sức ép 'năng lượng xanh' đè nặng lên vai thợ đào bitcoin Trung Quốc: 'Không có lựa chọn nào khác ngoài việc tìm địa điểm mới'

Thứ năm - 03/06/2021 09:58
Các mỏ khai thác tiền điện tử của Trung Quốc đang chịu trách nhiệm cho 2/3 tổng số bitcoin trên toàn cầu, nhưng họ đang dần không được chào đón ở mọi nơi.
Sức ép 'năng lượng xanh' đè nặng lên vai thợ đào bitcoin Trung Quốc: 'Không có lựa chọn nào khác ngoài việc tìm địa điểm mới'

Mỏ Bitcoin của Patrick Li từng được lấp đầy bởi những tiếng ồn liên tục của hàng dãy dài máy tính, tất cả đều hoạt động tất bật suốt ngày đêm để giải các câu đố toán học phức tạp nhằm duy trì hoạt động của loại tiền điện tử nổi tiếng nhất thế giới.

Li, 39 tuổi, đã thành lập một nhà xưởng ở khu tự trị Nội Mông phía bắc Trung Quốc. Nơi đây từng hồ hởi chào đón các doanh nghiệp như anh tới để sử dụng lượng điện năng dồi dào được sản xuất tại địa phương.

Nhưng năm ngoái, chính quyền trung ương của Trung Quốc đã cảnh cáo Nội Mông vì đã bỏ qua các mục tiêu giảm tiêu thụ điện. Do đó, vào tháng 3 năm nay, khu vực này đã quyết định đóng cửa một số ngành sử dụng nhiều năng lượng nhất định, bao gồm cả các mỏ khai thác tiền điện tử như của Li.

"Tất cả đều đột ngột," Li nói. "Chúng tôi không có lựa chọn nào khác ngoài việc tìm kiếm một địa điểm mới."

Sự đảo ngược chính sách khiến cộng đồng khai thác bitcoin của Trung Quốc tự hỏi liệu thời gian của họ ở trong nước có phải sắp hết hay không. Liệu bây giờ các khu vực và tỉnh khác có làm theo chỉ thị của Chủ tịch Tập Cận Bình khi muốn biến việc đạt được mức độ trung hòa carbon trở thành mục tiêu chính của chính phủ? Hiện tại, số phận của bitcoin đang trong tình trạng lấp lửng.

Li Bo, Phó chủ tịch ngân hàng trung ương Trung Quốc, nói với báo giới vào tháng 4 rằng các nhà hoạch định chính sách hiện đang quyết định những quy định nào sẽ áp dụng cho tiền ảo.

Và bất kỳ kết quả nào được đưa ra cũng sẽ ảnh hưởng tới phạm vi toàn cầu. Bởi tỷ lệ khai thác bitcoin của Trung Quốc đang chiếm tới 65% toàn thế giới, theo số liệu vào tháng 4/2020. Cộng đồng Bitcoin toàn cầu đã được nhắc nhở về vai trò trung tâm của Trung Quốc sau khi một vụ tai nạn mỏ than gây tử vong xảy ra vào tháng 4, khiến các nhà chức trách ở Tân Cương đã tiến hành kiểm tra an toàn, điều làm gián đoạn nguồn cung cấp điện cho các mỏ bitcoin tại địa phương và ngay lập tức khiến hashrate - tỷ lệ băm - một thước đo sức mạnh tính toán - giảm tới 30% .

Sức ép năng lượng xanh đè nặng lên vai thợ đào bitcoin Trung Quốc: Không có lựa chọn nào khác ngoài việc tìm địa điểm mới - Ảnh 1.

Quang cảnh bên ngoài của một mỏ khai thác bitcoin gần một trạm thủy điện ở vùng nông thôn tỉnh Tứ Xuyên, năm 2016.

Sức ép năng lượng xanh đè nặng lên vai thợ đào bitcoin Trung Quốc: Không có lựa chọn nào khác ngoài việc tìm địa điểm mới - Ảnh 2.

Giống như nhiều loại tiền tệ dựa trên blockchain khác, bitcoin được phân cấp, có nghĩa là không có ngân hàng hoặc quốc gia nào kiểm soát nó. Thay vào đó, các thợ khai thác sử dụng sức mạnh tính toán để xác minh các giao dịch, và họ sẽ nhận lại bitcoin. Vào năm 2013, Li đã ngửi thấy mùi của một cơ hội kinh doanh. Anh quyết định từ bỏ cuộc sống như một công chức, dành một tháng lương để mua máy tính và bắt đầu khai thác Bitcoin. Việc mà theo anh ấy là theo đuổi "tự do tài chính".

Thời điểm đó, anh không phải là người duy nhất có suy nghĩ như vậy. Với vị thế là một trung tâm sản xuất đồ điện tử của Trung Quốc, việc sở hữu các thiết bị phù hợp rất dễ dàng. Các chính quyền địa phương cũng rất háo hức thu hút những gì họ coi là ngành công nghiệp "công nghệ cao" và Trung Quốc đã phát triển để trở thành quốc gia thống trị về tiền điện tử như ngày nay. Trong những năm qua, Li đã chứng kiến ​​những lúc thị trường tiền ảo tăng giá để tạo ra các triệu phú, cũng như khi thị trường sụp đổ và đè bẹp những giấc mộng làm giàu. Và điều hối tiếc duy nhất của Li là đã bán đi số bitcoin mà giờ anh ước là khi đó đã nên giữ lại.

Bitcoin được mã hóa để tạo ra sự cạnh tranh. Bất kỳ người khai thác nào thực hiện tính toán nhanh nhất cho một nhóm giao dịch cụ thể sẽ nhận được phần thưởng. Điều này đã đặt ra một cuộc chạy đua vũ trang, với các công ty khai thác được khuyến khích sử dụng càng nhiều thiết bị hàng đầu càng tốt, hệ quả khiến tiêu tốn các hóa đơn năng lượng khổng lồ. May mắn cho họ là giá Bitcoin cũng đã tăng. Vào đầu năm 2013, khi Li bắt đầu khởi nghiệp, 1 bitcoin trị giá 13,40 USD. Với tỷ giá hối đoái trên 50.000 USD trong phần lớn năm 2021, hoạt động khai thác vẫn mang lại lợi nhuận cao.

Sức ép năng lượng xanh đè nặng lên vai thợ đào bitcoin Trung Quốc: Không có lựa chọn nào khác ngoài việc tìm địa điểm mới - Ảnh 3.

Nhưng môi trường phải trả giá. Một bài báo được xuất bản vào tháng 4 trên tạp chí khoa học Nature Communications kết luận rằng ngành công nghiệp khai thác bitcoin của Trung Quốc đang trên đà chịu trách nhiệm cho 130 triệu tấn khí thải carbon vào năm 2024, vượt quá tổng lượng khí thải nhà kính của cả Cộng hòa Séc.

Do đó, nhu cầu năng lượng to lớn của việc khai thác bitcoin quyết định nơi có thể tạo ra lợi nhuận. Liu Fei, Giám đốc điều hành của Bixin Mining, một trong những công ty khai thác tiền điện tử lớn nhất Trung Quốc, cho biết: "Giống như những người du mục tìm kiếm những nơi có nước và cỏ, những người khai thác chúng tôi tìm kiếm những nơi có nguồn cung cấp điện rẻ và ổn định".

Các công ty khai thác tiền điện tử của Trung Quốc đã luân phiên "bay nhảy" giữa các khu vực giàu có về thủy điện trong mùa mưa và quay trở lại các khu vực ở phía bắc như Tân Cương và Nội Mông, nơi giàu có về nhiệt điện than trong mùa khô. Một số người thậm chí còn sẵn sàng làm những điều điên rồ để cắt giảm chi phí điện. Năm ngoái, các nhà chức trách Trung Quốc đã phát hiện ra một mỏ bitcoin được ngụy trang thành những ngôi mộ để tiện cho việc trộm điện từ một công ty gần đó.

"Thực tế là bất cứ ai có nguồn năng lượng rẻ sẽ có nhiều khả năng khai thác bitcoin hơn, cho thấy bitcoin về cơ bản là một loại tiền năng lượng", Xu Peng, giáo sư kỹ thuật cơ khí tại Đại học Đồng Tế, cho biết.

Một giải pháp thường được đề xuất cho việc xóa bỏ bóng đen năng lượng của bitcoin là thay thế cơ chế khai thác hiện tại, được gọi là "bằng chứng công việc", bằng "bằng chứng cổ phần" - một cách để xác minh các giao dịch không yêu cầu nhiều sức mạnh tính toán. Nhưng bản chất phi tập trung của nó khiến những thay đổi cơ bản như vậy trở nên khó khăn, theo ông Xu. Bởi những người khai thác bitcoin không chắc sẽ đồng ý với điều gì đó, bởi nó sẽ khiến các hệ thống phần cứng đắt tiền của họ trở nên vô dụng. Hơn nữa, việc định giá cao của Bitcoin cũng phản ánh chi phí khai thác của nó, bao gồm cả năng lượng.

"Giống như vàng, nó khan hiếm vì khó khai thác và tốn kém", giám đốc Liu nhận xét.

Sức ép năng lượng xanh đè nặng lên vai thợ đào bitcoin Trung Quốc: Không có lựa chọn nào khác ngoài việc tìm địa điểm mới - Ảnh 4.
Sức ép năng lượng xanh đè nặng lên vai thợ đào bitcoin Trung Quốc: Không có lựa chọn nào khác ngoài việc tìm địa điểm mới - Ảnh 5.

Trong một thời gian, các khu vực kém phát triển hơn với mong muốn đầu tư đã chào đón các mỏ khai thác tiền điện tử, cho phép họ đăng ký làm trung tâm dữ liệu và giảm giá điện và phí đất đai. Cho đến trước tháng 2 vừa qua, khu vực Nội Mông đã sử dụng "thang giá ngược" cho các ngành sử dụng nhiều năng lượng. Chính sách này thu hút nhiều mỏ khai thác bitcoin bởi cho phép làm giảm giá điện khi một doanh nghiệp tiêu thụ nhiều điện hơn.

Nhưng gió đã đổi chiều, và chính phủ Trung Quốc hiện muốn giảm việc sử dụng năng lượng và thay vào đó là phát thải khí nhà kính. Theo số liệu của năm 2020, 85% lượng điện của khu vực Nội Mông được tạo ra từ nhiên liệu hóa thạch. Ở thành phố nơi Li sinh sống, con số đó lên tới 94%.

Yang Zhou, cố vấn về chính sách khí hậu và năng lượng của Trung Quốc, cho biết với việc chính quyền trung ương đang tìm cách hạn chế tiêu thụ than, các mỏ bitcoin ngốn điện trở thành một mục tiêu rõ ràng. Bà nói: "Bởi vì (Nội Mông) đã không điều chỉnh cách cung cấp điện, nên nó chỉ có thể cắt đứt nhu cầu để đáp ứng các mục tiêu kiểm soát khí thải."

Guan Dabo, giáo sư tại Đại học Thanh Hoa và đồng tác giả của bài báo tính toán lượng khí thải carbon của bitcoin, nói rằng đối với ông, những mặt hạn chế của tiền điện tử lớn hơn lợi ích của chúng đối với sự thịnh vượng của đất nước.

"Ngành công nghiệp mới nổi này không có nhiều đóng góp đáng kể cho nền kinh tế quốc gia trong tương lai", ông Guan nói. "Là một công cụ phái sinh tài chính, nó tiêu tốn rất nhiều năng lượng. Nó có thể không đáng để đạt được."

Các nhà hoạch định chính sách của Trung Quốc dường như ngày càng chia sẻ những nghi ngờ của Guan. Vào tháng 4, chính quyền thành phố Bắc Kinh đã yêu cầu các trung tâm dữ liệu liên quan đến khai thác bitcoin báo cáo mức tiêu thụ điện của họ để thông báo chính sách trong tương lai, đồng thời tuyên bố sẽ thắt chặt giám sát và phê duyệt các trung tâm dữ liệu vì lo ngại vấn đề tiết kiệm năng lượng. Một quan chức cho biết sự phát triển quá mức của các trung tâm dữ liệu đã "gây áp lực" lên khả năng kiểm soát lượng khí thải carbon của thành phố và đáp ứng nhu cầu điện năng trong thời gian cao điểm.

Sức ép năng lượng xanh đè nặng lên vai thợ đào bitcoin Trung Quốc: Không có lựa chọn nào khác ngoài việc tìm địa điểm mới - Ảnh 6.

Chính phủ trung ương của Trung Quốc từ lâu đã hoài nghi về tiền điện tử. Ngay từ năm 2013, ngân hàng trung ương đã cấm các tổ chức tài chính sử dụng và giao dịch bằng bitcoin và các loại tiền tệ tương tự. Vào năm 2017, Trung Quốc đã đóng cửa các nền tảng giao dịch tiền điện tử trong nước và các loại tiền điện tử mới ra mắt một cách bất hợp pháp. Người Trung Quốc vẫn có thể giao dịch thông qua các sàn giao dịch nước ngoài, nhưng trước nguy cơ chính sách ngày càng khắt khe hơn.

"Chính sách của Trung Quốc không công nhận các thuộc tính tiền tệ của bitcoin, lo ngại rằng nó có thể ảnh hưởng đến việc quản lý tiền tệ và hệ thống tài chính", Huang Zhen, Giám đốc Viện Luật Tài chính tại Đại học Kinh tế Tài chính Trung ương cho biết. "Hiện tại, loại tiền ảo duy nhất được Trung Quốc công nhận là đồng nhân dân tệ kỹ thuật số - được hỗ trợ bởi Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc."

"Những lợi ích của tài sản kỹ thuật số đối với nền kinh tế thực là gì? Chúng tôi đang tiếp cận vấn đề này một cách thận trọng", Zhou Xiaochuan, cựu chủ tịch Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc, cho biết tại một hội nghị quốc tế vào tháng Tư. Ông đã so sánh tiền điện tử với "ngân hàng đen" và giao dịch đầu cơ của các công cụ phái sinh đã gây ra cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. "Chúng tôi cần phải cẩn thận", ông cho biết.

Khi nói đến khai thác tiền điện tử, chính phủ Trung Quốc cũng mơ hồ, không cấm cũng không hỗ trợ các doanh nghiệp như vậy. Việc thiếu hướng dẫn rõ ràng này có nghĩa là các quy định địa phương có thể trở nên không thể đoán trước được. Ví dụ, nhiều thợ khai thác ký hợp đồng với các đập thủy điện quy mô nhỏ và các nhà máy điện chạy bằng than, và cả hai đều là đối tượng của các chiến dịch đóng cửa hàng loạt. Do đó, theo Li, các thợ khai thác sẽ tập trung vào lợi nhuận ngắn hạn, đồng thời nhận thức rằng có thể không thể đưa các kế hoạch dài hạn thành hiện thực.

Kinh nghiệm của Li là một trường hợp điển hình. Mặc dù anh không bao giờ mong đợi Nội Mông sẽ cấm hoàn toàn các mỏ khai thác tiền điện tử, nhưng động thái này được ám chỉ trước bởi một đợt kiểm tra vào năm 2019 nhằm vào các mỏ sử dụng nhiều năng lượng tận dụng chiết khấu điện. Tiếp đó vào tháng 8 năm ngoái là việc đình chỉ 21 mỏ đào bitcoin, không cho họ được hưởng giá ưu đãi nữa.

Sức ép năng lượng xanh đè nặng lên vai thợ đào bitcoin Trung Quốc: Không có lựa chọn nào khác ngoài việc tìm địa điểm mới - Ảnh 7.

Các nhà đầu tư khai thác bitcoin nói rằng họ lo ngại những thay đổi chính sách ở Nội Mông sớm hay muộn sẽ bị sao chép bởi các khu vực giàu có về mỏ than và điện năng khác. Và mối quan tâm chính của họ là Tân Cương, nơi đang nắm giữ khoảng 1/3 hoạt động khai thác bitcoin trên thế giới.

Và mới đây, chính quyền trung ương Trung Quốc đã cho các thợ đào bitcoin một dấu hiệu tiềm năng đầu tiên về những điều sắp xảy ra. Tân Cương nằm trong số bảy khu vực cấp tỉnh bị khiển trách vì không kiểm soát được cường độ năng lượng trong quý đầu tiên của năm, đồng thời kêu gọi chính quyền phải "kiên quyết loại bỏ các dự án không đạt tiêu chuẩn, tiêu tốn nhiều năng lượng và gây ra nhiều khí thải". Về cơ bản, đó là cảnh báo tương tự được đưa ra cho Nội Mông vào năm ngoái.

Wu Jihan, một doanh nhân tiền điện tử có tiếng và cũng là đồng sáng lập của tập đoàn bán máy khai thác Bitmain, đã nhắc nhở các thợ khai thác trong một hội nghị ngành vào tháng 4 rằng họ phải bắt đầu sử dụng năng lượng sạch hoặc đối mặt với nguy cơ các tổ chức sẽ mất hứng thú với "bitcoin bẩn".

"Trung hòa về carbon có tác động lâu dài đến ngành công nghiệp và giảm lượng khí thải carbon là xu hướng toàn cầu", Wu nói. "Thủy điện, là sản phẩm gia truyền của ngành khai thác tiền ảo".

Nhiều thợ khai thác đã đặt hy vọng của họ - các hệ thống máy tính - ở hai tỉnh phía Tây Nam Trung Quốc nơi có nhiều đập thủy điện là Tứ Xuyên và Vân Nam. Do thiếu cơ sở hạ tầng để gửi điện đi xa, các con đập này thường cắt giảm chi phí điện năng bán ra. Ở Tứ Xuyên, tổng số điện đạt hơn 20 tỷ kWh vào năm 2020, chiếm 5,7% tổng sản lượng và khoảng gấp đôi lượng điện được sử dụng hàng năm của các thành phố lớn như Washington D.C ở Mỹ. Theo thời gian, nó đã thu hút các ngành công nghiệp sử dụng nhiều năng lượng, từ các nhà máy hóa chất và nhôm đến các mỏ khai thác tiền điện tử. Nhiều thợ đào tiền ảo tập trung vào Tứ Xuyên, do chính sách của tỉnh, có hiệu lực từ năm 2020, nhằm hỗ trợ ngành công nghiệp blockchain với thủy điện vượt công suất trong ba năm.

Yang Maohua, người điều hành các hoạt động khai thác bitcoin tại tỉnh này cho biết: "Tứ Xuyên có chính sách thân thiện nhất đối với việc khai thác Bitcoin ở Trung Quốc."

Sức ép năng lượng xanh đè nặng lên vai thợ đào bitcoin Trung Quốc: Không có lựa chọn nào khác ngoài việc tìm địa điểm mới - Ảnh 8.

Nhưng, các mỏ bitcoin ở Tứ Xuyên cũng đang được giám sát chặt chẽ. Nhiều nhà quản lý các đập thủy điện nhỏ trong tỉnh đã thực hiện các thỏa thuận cung cấp điện trực tiếp cho các doanh nghiệp tiền điện tử với giá rẻ, trước sự ngán ngẩm của các công ty điện lực nhà nước.

Zhao Lei, tổng giám đốc của một công ty địa phương, cho biết vào tháng 5/2020 rằng các giao dịch như vậy vi phạm trật tự của thị trường điện, cấu thành hành vi trốn thuế và đặt ra các vấn đề an toàn. Một cuộc đàn áp đối với các mỏ bất hợp pháp đã diễn ra sau đó.

Một nỗi lo khác đối với các thợ mỏ ở Tứ Xuyên là giá điện ngày càng tăng. Bất chấp lập trường không rõ ràng của các nhà chức trách Trung Quốc, sự hấp dẫn của lợi nhuận vẫn đang kéo mọi người lao vào bitcoin. Việc cạnh tranh trở nên gay gắt hơn.

"Năm ngoái, điện rất rẻ", Liu, Giám đốc điều hành của Bixin Mining, cho biết. "Nhưng trào lưu đầu tư năm nay đã quá nóng. Giá điện đã tăng lên rất nhiều".

Chi phí điện của khu vực trong năm nay đã cao hơn năm ngoái 16%, theo Trung tâm Trao đổi điện Tứ Xuyên.

Nhiều người trong ngành tranh luận rằng các doanh nghiệp tiền điện tử hấp thụ lượng thủy điện dư thừa của Tứ Xuyên về cơ bản là "năng lượng xanh", sử dụng điện thân thiện với môi trường, thứ mà không ai khác có thể sử dụng. Nhưng câu hỏi đặt ra là lập luận này sẽ còn thuyết phục trong bao lâu nếu ngày càng có nhiều thợ mỏ định cư trong tỉnh quanh năm. 4/5 thủy điện của Tứ Xuyên thuộc loại sông chảy, nghĩa là đập không có hồ chứa để có thể trữ nước cho những đợt khô hạn. Để đáp ứng nhu cầu điện trong những tháng mùa đông khô hạn hơn, tỉnh này sản xuất tới 1/4 nguồn điện từ nhiên liệu hóa thạch và phải mua điện từ các tỉnh khác.

Sức ép năng lượng xanh đè nặng lên vai thợ đào bitcoin Trung Quốc: Không có lựa chọn nào khác ngoài việc tìm địa điểm mới - Ảnh 9.

Alex de Vries, một nhà kinh tế học, cho biết điều này có nghĩa là thủy điện cuối cùng cũng không phải là giải pháp cho câu hỏi làm thế nào để làm cho bitcoin thân thiện hơn với môi trường. Trong một bài báo xuất bản năm 2019 trên tạp chí khoa học Joule, ông chỉ ra rằng sự biến đổi theo mùa của thủy điện đòi hỏi các nguồn năng lượng thay thế, và trong trường hợp xấu nhất "tạo động lực cho việc xây dựng các nhà máy nhiệt điện than mới để thực hiện mục đích này".

Sự bất ổn về cung và cầu điện, cũng như biến đổi khí hậu, cũng ảnh hưởng đến hoạt động khai thác tiền điện tử trong các thời điểm ngoài mùa đông. Vào tháng 5/2020, mùa mưa bị trì hoãn làm giảm sản lượng điện và gây ra mức nền nhiệt độ cao hơn mức trung bình. Điều này khiến việc sử dụng máy điều hòa không khí tăng lên, đồng nghĩa với việc nguồn điện được chuyển sang sử dụng cho khu dân cư. Các thợ khai thác bitcoin trong khu vực không có lựa chọn nào khác ngoài việc đóng cửa các nhà xưởng tạm thời.

Giám đốc Liu nói rằng chi phí điện gia tăng và những bất ổn về chính sách đang thúc đẩy các hoạt động khai thác diễn ra ở nước ngoài, khi các nhà đầu tư tiền ảo đang để mắt đến các khu vực như Bắc Mỹ, Trung Á và Đông Âu.

Nhưng "tình cảm" đối với các mỏ khai thác tiền điện tử cũng đang trở nên chua chát ở những nơi khác. Lo ngại về việc sử dụng năng lượng của mỏ khai thác và lượng khí thải carbon đã khiến chính quyền ở nhiều khu vực khác nhau như Iran, bang New York và Abkhazia - một khu vực tự trị phía bắc bang Georgia (Mỹ) - trong những tháng gần đây đã trấn áp các hoạt động khai thác bất hợp pháp, cũng như đề xuất lệnh cấm đối với các mỏ đào tiền ảo mới. Mới đây nhất, nhà sản xuất ô tô điện Tesla cho biết họ sẽ không chấp nhận thanh toán bằng bitcoin nữa, vì lý do bảo vệ môi trường.

Thợ đào tiền ảo Li cho biết anh sẽ chuyển hoạt động của mình đến Tứ Xuyên ngay bây giờ, nhưng không chắc điều gì sẽ xảy ra khi chính sách ưu đãi của tỉnh hết hạn vào cuối năm tới. Anh nói rằng vào mùa khô, nguồn điện hạn chế sẽ khiến việc cạnh tranh gay gắt hơn.

"Chúng tôi ước tính rằng mùa mưa này sẽ là cơ hội tốt cuối cùng còn lại cho các thợ mỏ ở Trung Quốc, và sau đó sẽ có nhiều bất ổn hơn", Li nói. "Chúng tôi cũng đang tìm kiếm các trang trại khai thác ở nước ngoài, tìm kiếm một môi trường chính sách ổn định hơn."

Tham khảo Sixthtone

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết
back to top
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây